Kraków przygotował projekt nowelizacji uchwały o Strefie Czystego Transportu (SCT). Dokument trafił właśnie do konsultacji społecznych. Zmiany mają sprawić, że strefa będzie mniejsza, a zasady zwolnień prostsze. Sama idea SCT pozostaje jednak nienaruszona – normy emisji spalin dla pojazdów się nie zmieniają.
Strefa tylko w centrum
Obecnie SCT obejmuje niemal całe miasto – około 196 km². Po zmianach jej obszar skurczy się do zaledwie 0,99 km². W praktyce będzie to teren w obrębie I obwodnicy oraz fragment do Alei Krasińskiego. To właśnie tam, według pomiarów, odnotowano przekroczenie normy dwutlenku azotu.
Łatwiejszy dostęp do lekarza i nowe zwolnienia
Projekt przewiduje szereg udogodnień. Ze zwolnienia będą mogli skorzystać mieszkańcy, którzy na co dzień używają auta, choć nie są jego właścicielami – chodzi o samochody służbowe, firmowe, wynajmowane, dzierżawione czy użytkowane w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej. Wystarczy, że osoba mieszka w Krakowie i rozlicza tu podatek dochodowy lub rolny. Zameldowanie nie będzie już wymagane.
Zwolnienie obejmie również pacjentów wszystkich placówek medycznych znajdujących się w strefie. Obowiązek potwierdzenia wizyty u lekarza pozostanie, ale sama procedura ma być prostsza.
Koniec z nalepkami i nowa data graniczna
Od 2029 roku zwolnieniem zostaną objęte samochody nabyte przed 1 stycznia 2029 r. Warunkiem będzie jednak posiadanie tego samego auta bez przerwy od 31 grudnia 2028 r. Wykup z leasingu czy przekazanie pojazdu w najbliższej rodzinie nie spowoduje utraty zwolnienia. Kontrola wjazdu będzie odbywać się wyłącznie na podstawie numeru rejestracyjnego – nalepki i związana z nią opłata 5 zł znikną.
Opłaty bez zmian
Projekt nie zmienia stawek. Jeśli jednak zakończą się trwające konsultacje dotyczące zamrożenia opłat, nowe zasady automatycznie obejmą również zmienioną strefę. Wjazd za opłatą pozostanie możliwy do końca 2028 r. Abonament 30-dniowy kosztuje obecnie 100 zł (w 2026 r.), a w kolejnych latach miałby rosnąć – do 250 zł w 2027 r. i 500 zł w 2028 r. Opłata godzinowa to 2,50 zł. Od 2029 r. wjazd za opłatą nie będzie już możliwy.
Skąd taka decyzja?
Obowiązek utworzenia SCT wynikał z przekroczenia średniorocznej normy dwutlenku azotu przy al. Krasińskiego w 2024 r. Stężenie wyniosło tam 45 µg/m³ przy dopuszczalnych 40 µg/m³. Według Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska (pismo z 9 lipca 2025 r.) obszar przekroczenia obejmował zaledwie 0,2 km², na którym mieszka 9 387 osób. W 2025 r. – po raz pierwszy od dekady – w aglomeracji krakowskiej nie odnotowano przekroczenia średniorocznej normy NO₂. Poprawa nastąpiła jeszcze przed uruchomieniem strefy 1 stycznia 2026 r., więc nie jest jej zasługą. To skłoniło miasto do rewizji zasięgu strefy.
Co dalej?
Projekt trafi teraz do konsultacji społecznych. Następnie zajmie się nim Rada Miasta Krakowa. Nowe przepisy wejdą w życie 30 dni po ogłoszeniu uchwały. Do tego czasu obowiązują dotychczasowe zasady i granice strefy. Wniesione opłaty zachowają ważność, podobnie jak zgłoszenia i zwolnienia – o ile spełnią nowe warunki.
Fot. krakow.pl







