Krakowski kampus Akademii Górniczo-Hutniczej to dziś jeden z najbardziej rozpoznawalnych zespołów zabudowy w zachodniej części miasta. Codziennie przemierzają go tysiące osób, ale niewiele z nich zdaje sobie sprawę, że jego obecny kształt jest efektem blisko stu lat decyzji, ambicji i zmieniających się realiów. Temu właśnie poświęcona jest nowa książka „AGH – architektura i urbanistyka” autorstwa dr. hab. inż. arch. Jerzego Wowczaka.
Od gruntów pofortecznych do uczelnianego miasta
Historia kampusu sięga lat 30. XX wieku, gdy tereny położone na północ od Parku Jordana – wówczas w granicach Czarnej Wsi – trafiły w ręce rozwijającej się Akademii Górniczej. Były to w dużej mierze podmokłe nieużytki oraz obszary poforteczne. W kolejnych dekadach ten fragment Krakowa przeszedł gruntowną metamorfozę, a lokalizacja uczelni stała się jednym z impulsów rozwoju całej okolicy – zmieniał się układ komunikacyjny, powstawały budynki mieszkalne i obiekty użyteczności publicznej.
Architektura jako zapis historii
Autor publikacji zwraca uwagę, że przestrzeń kampusu należy czytać jak swoisty dokument dziejów uczelni. Kształt kolejnych budynków wynikał bowiem nie tylko z potrzeb dydaktycznych i badawczych, ale także z możliwości finansowych, trendów architektonicznych, decyzji administracyjnych oraz sytuacji politycznej.
Architektura kampusu AGH jest swego rodzaju zapisem historii uczelni. Patrząc wprawnym okiem na kampus, możemy z niego czytać historię AGH, ale także historię Krakowa – mówi autor książki, dr hab. inż. arch. Jerzy Wowczak.
Reaktor jądrowy, który nie powstał
W publikacji nie brakuje opowieści o projektach, które nigdy nie doczekały się realizacji. Jednym z najbardziej zaskakujących jest koncepcja budowy reaktora jądrowego w samym sercu kampusu. Choć ostatecznie nie powstał, sam pomysł pokazuje skalę ambicji towarzyszących rozwojowi Akademii.
Miasteczko Studenckie i przekrój epok
Ważnym elementem historii AGH jest Miasteczko Studenckie, wznoszone w latach 60. i 70. XX wieku. Był to nie tylko zespół domów studenckich, lecz przemyślany projekt urbanistyczny, odpowiadający na nowe potrzeby powojennego szkolnictwa wyższego. Dziś na terenie kampusu można odnaleźć ślady wielu nurtów – od monumentalnego gmachu głównego, przez realizacje modernistyczne i socrealistyczne, aż po najnowszą architekturę.
Książka powstała na bazie materiałów archiwalnych i zawiera ponad 160 ilustracji – współczesnych i archiwalnych fotografii, planów oraz rysunków architektonicznych, w tym dotąd niepublikowanych. To propozycja nie tylko dla historyków architektury czy osób związanych z AGH, ale dla wszystkich, którzy chcą lepiej zrozumieć Kraków.
Źródło: Kraków – Edukacja
Fot. krakow.pl
