Jubileuszowa gala w Zielonkach
W sobotę 17 października 2026 roku hala sportowa w Zielonkach stała się miejscem wyjątkowego wydarzenia – V Święta Stroju Krakowskiego. To już piąta edycja imprezy, która na stałe wpisała się w kalendarz kulturalny gminy. W gali wzięli udział przedstawiciele samorządu, regionaliści, miłośnicy folkloru, członkowie kół gospodyń wiejskich oraz zespołów folklorystycznych. Całość poprowadziła Katarzyna Żak, wicedyrektor Centrum Kultury, Promocji i Rekreacji w Zielonkach.
Rok Katarzyny Gawłowej
Tegoroczne święto zbiegło się z obchodami Roku Katarzyny Gawłowej w Gminie Zielonki, ustanowionego dla upamiętnienia wybitnej malarki ludowej. Wydarzenie poprzedził Tydzień Kultury Ludowej, podczas którego w szkołach i przedszkolach odbywały się prelekcje, wykłady i warsztaty przybliżające tradycje regionu.
Stroje krakowiaków zachodnich
Stój krakowski należy do najbardziej rozpoznawalnych polskich strojów ludowych. W gminie Zielonki szczególne znaczenie ma odmiana krakowiaków zachodnich, określana jako „Od Zielonek”. Charakteryzuje się bogactwem haftowanych wzorów z motywem róży, otoczonych złotymi lub srebrnymi lamówkami, koralikami i cekinami. Mieszkańcy z dumą zakładają go na ważne uroczystości lokalne.
Oficjalne otwarcie i przemówienia
Uroczystość otworzył przewodniczący Rady Gminy Zielonki Tadeusz Łysek, który podkreślił rolę stroju jako elementu tożsamości i dziedzictwa przekazywanego kolejnym pokoleniom. – Strój krakowski, piękny haft, kolorowy gorset, pawie pióra, sukmana to opowieść o naszych przodkach, o ich życiu, pracy, zwyczajach i dumie z miejsca, z którego pochodzimy – mówił. Podziękował także organizatorom i osobom pielęgnującym lokalne tradycje. Do uczestników zwrócił się również wójt gminy Zielonki Mirosław Golanko, dziękując za zaangażowanie w kultywowanie zwyczajów i wyrażając radość, że tradycja stroju krakowskiego jest żywa i już po raz piąty spotykamy się w Zielonkach.
Znamienici goście
W wydarzeniu wzięli udział m.in. marszałek województwa małopolskiego Łukasz Smółka, Anna Połoska-Wróbel reprezentująca wojewodę małopolskiego, posłowie Andrzej Adamczyk i Dominik Jaśkowiec, Wojciech Bosak z Zarządu Powiatu w Krakowie oraz Jarosław Raźny, wiceprzewodniczący Rady Powiatu. Obecni byli także przedstawiciele sąsiednich gmin – Michałowic, Wielkiej Wsi i Iwanowic – a także goście z Podhala, w tym z Nowego Targu i Poronina. Marszałek Łukasz Smółka zwrócił uwagę na znaczenie pielęgnowania regionalnego dziedzictwa i rolę stroju krakowskiego w życiu mieszkańców Zielonek i okolic.
Wykład i wystawa
Ważnym punktem programu był wykład dr Moniki Dudek, dyrektor Muzeum Etnograficznego im. Seweryna Udzieli w Krakowie, zatytułowany „Jak się nosiła Katarzyna Gawłowa? Stroje kobiet w jej epoce i współczesne interpretacje stroju krakowskiego w gminie Zielonki”. Prelekcja przybliżyła postać artystki oraz historyczny kontekst kobiecego stroju krakowskiego. Następnie uroczyście otwarto wystawę fotograficzną prezentującą koła gospodyń wiejskich w strojach krakowskich, autorstwa Ryszarda Cabały. Na scenie zaprezentowało się Koło Gospodyń Wiejskich w Januszowicach z fragmentami widowiska regionalnego „Zaloty w Januszowicach”.
Nagroda Wójta dla Jacka Łodzińskiego
Jednym z najważniejszych momentów było wręczenie Nagrody Wójta Gminy Zielonki za upowszechnianie folkloru i dziedzictwa kulturowego. Laureatem został Jacek Łodziński – kolekcjoner, znawca sztuki ludowej i naiwnej oraz mecenas kultury, od lat zaangażowany w ochronę dorobku lokalnych twórców. Laudację odczytał wójt Mirosław Golanko, podkreślając wieloletnie zaangażowanie laureata w zachowanie i popularyzację twórczości Katarzyny Gawłowej. Jacek Łodziński odkrył talent artystki w 1973 roku wspólnie z plastykiem Mieczysławem Górowskim, wspierał ją, dokumentował jej życie i dorobek, a także przekazał jej obrazy do zbiorów Izby Regionalnej w Zielonkach. – To dzięki ludziom, którzy potrafią rozpoznać talent, wesprzeć go i konsekwentnie strzec jego dorobku, lokalna historia staje się żywą częścią wspólnego dziedzictwa – dodał wójt.
Podziękowania i wspólny polonez
Wszystkim kołom gospodyń wiejskich, grupom nieformalnym i zespołom folklorystycznym z terenu gminy wręczono pamiątkowe dyplomy za udział w wydarzeniu oraz pielęgnowanie tradycji i kultury Krakowiaków Zachodnich. Szczególnym momentem był wspólny polonez – setki par w strojach ludowych zatańczyły do muzyki Jurajskiej Kapeli Folklorystycznej Gminy Zielonki pod kierownictwem Jana Regulskiego. Taniec poprowadzili dr Monika Dudek i marszałek Łukasz Smółka. Po części oficjalnej odbyła się wspólna biesiada przy stołach przygotowanych przez koła gospodyń wiejskich, które zaprezentowały bogactwo lokalnych potraw i tradycji kulinarnych. Spotkanie zakończyła zabawa taneczna przy muzyce zespołu Telex Jakuba Żylskiego.
Organizatorzy i patronat
Organizatorem V Święta Stroju Krakowskiego była Izba Regionalna działająca w strukturach Biblioteki Publicznej w Zielonkach. Wydarzenie zorganizowano we współpracy z Centrum Kultury, Promocji i Rekreacji w Zielonkach oraz Stowarzyszeniem Rozwoju Gminy Zielonki, przy wsparciu Województwa Małopolskiego. Projekt dofinansowano ze środków Województwa Małopolskiego oraz Gminy Zielonki. Patronat medialny objęły TVP Kraków i TVP Info.
Źródło: Gmina Zielonki
Fot. zielonki.pl
