Kraków znalazł się w planistycznej próżni – taki wniosek płynie z konferencji prasowej, która odbyła się w piątek 13 listopada w krakowskim magistracie. Zastępca prezydenta miasta Karol Wałachowski przedstawił wizję nowego Planu Ogólnego Miasta Krakowa, harmonogram dalszych prac oraz planowany sposób zaangażowania mieszkańców w proces planistyczny.
Miasto bez aktualnych dokumentów planistycznych
Jak podkreślił zastępca prezydenta, formalnie prace nad planem ogólnym rozpoczęły się trzy lata temu, ale w międzyczasie przestało obowiązywać studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a strategia rozwoju miasta sięga tylko do 2030 roku. To stan, który zastaliśmy jako nowa administracja – mówi Karol Wałachowski.
Wiceprezydent wymienił konsekwencje tej sytuacji. Miasto nie może uchwalać zintegrowanych planów inwestycyjnych, które mogłyby być dodatkowym źródłem dochodów, nie może przeobrażać przestrzeni miejskiej na około 18 proc. powierzchni Krakowa, gdzie nie obowiązują miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, ani wydawać decyzji o warunkach zabudowy. Jak dodał, za próżnią planistyczną idzie wymuszona mniejsza aktywność inwestycyjna miasta, co utrudnia też tworzenie budżetu i programowanie działań na kolejne lata.
Kraków w tyle za innymi gminami
Na tle kraju Kraków wypada słabo – pod względem zaawansowania prac nad planem ogólnym znajduje się na jednym z ostatnich miejsc. Mniej więcej połowa gmin ma już taki dokument, a w 11 metropoliach prace zostały zakończone. Kraków i Rzeszów są dopiero na drugim z pięciu etapów wyznaczonych ścieżką ustawową.
Program naprawczy zamiast zaczynania od zera
Ze względu na istniejące opóźnienie miasto nie będzie rozpoczynać procedury od nowa. – Chcemy przeprowadzić pewien program naprawczy, aby uratować te dokumenty, które zostały już przygotowane, co pozwoli nam pójść do przodu szybciej, niż gdybyśmy mieli zaczynać wszystko od nowa – zaznacza Karol Wałachowski.
Wiceprezydent zapowiedział większe uspołecznienie procesu planowania przestrzennego. – To rodziło wiele różnych teorii spiskowych i kontrowersji. Nam zależy na tym, żeby prace nad planem toczyły się transparentnie, przejrzyście i z udziałem mieszkańców – mówi. Miasto pracuje m.in. nad makietami do planu, aby mieszkańcy widzieli nie tylko mapę z kolorami, ale też fizyczny wygląd poszczególnych obszarów.
W prace ma się także zaangażować Rada Miasta Krakowa, której radni będą mogli przyjrzeć się projektowi i zgłosić uwagi. Planowane jest ponowne rozpatrzenie wniosków zgłoszonych na pierwszym etapie procedury do poszczególnych terenów. Kolejnym krokiem będą prekonsultacje – co prawda ustawa ich nie wymaga, ale doświadczenia innych miast pokazują, że są wartościową formą włączania mieszkańców. Na tym etapie dostępne będą rejestry pokazujące wszystkie wnioski złożone do danego terenu.
Strategia rozwoju punktem odniesienia
Priorytetem miasta jest również przyspieszenie prac nad strategią rozwoju. Obecna strategia jest zbyt ogólna – określa wiele celów, ale nie przesądza o ich hierarchii. – Dziś potrzebujemy strategii, która powie nam także, czego nie chcemy robić, położy nacisk na te obszary czy zadania, które są priorytetem w obecnej sytuacji finansowej miasta – podkreśla Karol Wałachowski. Zgodnie z założeniem ustawodawcy to strategia jest wiodąca wobec planu ogólnego.
Czym jest plan ogólny
Plan ogólny to nowy dokument planistyczny obejmujący niemal cały obszar gminy. Określa, jak mogą być zagospodarowane poszczególne tereny i jakie rodzaje zabudowy mogą na nich powstawać. Dzieli miasto na strefy – m.in. mieszkaniowe, usługowe, zieleni i rekreacji czy komunikacyjne – i ustala dla nich zasady zabudowy, w tym maksymalną wysokość i powierzchnię oraz minimalny udział terenów biologicznie czynnych.
Plan ogólny jest aktem prawa miejscowego, a jego ustalenia stanowią podstawę do sporządzania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz wydawania decyzji o warunkach zabudowy. Zastąpi studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, które przestało obowiązywać 31 sierpnia 2026 r. Nie zmienia jednak ustaleń już obowiązujących miejscowych planów. Dokument nie ma tradycyjnej papierowej mapy z opisem – jest przygotowywany jako cyfrowy zbiór danych przestrzennych do przeglądania na interaktywnej mapie.
Trzy wersje robocze dostępne dla mieszkańców
Od 29 października szczegółowe informacje o Planie Ogólnym Miasta Krakowa są dostępne na zmodyfikowanej stronie Biuletynu Informacji Publicznej. Każdy etap prac opisano na osobnej podstronie z informacjami o terminach i liczbie złożonych wniosków. Udostępniono projekt planu w wersji z 31 lipca tego roku oraz wcześniejsze wersje robocze – z 3 października 2025 roku i z 18 grudnia 2025 roku. Można się z nimi zapoznać na interaktywnej mapie w Miejskim Systemie Informacji Przestrzennej lub pobrać plik GML. Na stronie znajdują się też materiały informacyjne Ministerstwa Rozwoju i Technologii oraz odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania.
Fot. krakow.pl
