Przy ulicy Wielickiej w Krakowie funkcjonuje MechoFiltr – instalacja, która wykorzystuje naturalne zdolności mchu do zatrzymywania zanieczyszczeń powietrza. To pierwsze takie urządzenie w mieście, powstałe w ramach Budżetu Obywatelskiego. Projekt zgłoszony przez mieszkańca przeszedł ocenę i uzyskał wymaganą liczbę głosów, co pozwoliło na jego realizację.
Pilotażowy charakter inwestycji
Początkowo planowano montaż kilku urządzeń, jednak w porozumieniu z wnioskodawcą zdecydowano się na rozwiązanie pilotażowe – jeden MechoFiltr, a pozostałe środki przeznaczono na nasadzenia zieleni. Jak wyjaśnia Łukasz Pawlik, dyrektor Zarządu Zieleni Miejskiej w Krakowie, takie podejście ma na celu nie tylko sprawdzenie skuteczności urządzenia, ale także przetestowanie kwestii eksploatacyjnych, takich jak pielęgnacja mchu, system nawadniania czy działanie czujników.
Koszty i zakres realizacji
Na tablicy informacyjnej BO podana jest kwota całego zadania, a nie cena samego MechoFiltra. Zgodnie z kosztorysem powykonawczym urządzenie wraz z robocizną i utwardzoną nawierzchnią kosztowało 80 308,07 zł. Reszta środków została przeznaczona na dokumentację projektową, zagospodarowanie terenu i nasadzenia wzdłuż ulicy. W sumie zagospodarowano 910,8 m², sadząc 10 drzew oraz 2459 krzewów i krzewinek, w tym klony polne, tawuły, jaśminowce wonne, derenie białe i róże.
Jak działa MechoFiltr?
Urządzenie przepuszcza powietrze przez moduł z mchem, który wychwytuje cząstki zanieczyszczeń. System automatycznego nawadniania wykorzystuje wodę deszczową zgromadzoną w zbiorniku, a energia słoneczna z panelu fotowoltaicznego zasila pompy i czujniki. MechoFiltr monitoruje temperaturę, wilgotność, wiatr oraz stężenie pyłów PM1, PM2,5 i PM10, a także poziom wody w zbiorniku.
Dlaczego tylko jedno urządzenie?
To pionierskie rozwiązanie w Krakowie, dlatego najpierw trzeba sprawdzić je w praktyce. Obsługa wymaga kontroli nawadniania, czyszczenia filtra i pielęgnacji mchu. Dopiero zdobyte doświadczenia pozwolą ocenić, czy warto stosować je na szerszą skalę. Inwestycja przy ul. Wielickiej to nie tylko innowacyjny filtr, ale także nowe nasadzenia, które wzbogaciły miejską zieleń.
