W rezerwacie przyrody Bonarka, jednym z najcenniejszych przyrodniczo zakątków Krakowa, odbyła się kolejna akcja wolontariacka. Tym razem celem było odsłonięcie unikatowych struktur skalnych, które przez lata zostały przysłonięte przez roślinność. Działania prowadzili wspólnie pracownicy Zarządu Zieleni Miejskiej w Krakowie oraz Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska.
Nowoczesne narzędzie w służbie geologii
Podczas prac wolontariusze ręcznie usuwali roślinność porastającą powierzchnie skalne. Wykorzystano również urządzenie AirSpade, które dzięki sprężonemu powietrzu pozwala na bezinwazyjne usuwanie gleby i roślinności. To rozwiązanie sprawdziło się już przy wcześniejszych akcjach w Bonarce – umożliwia skuteczne odsłanianie cennych struktur geologicznych bez ryzyka ich uszkodzenia.
Dlaczego trzeba usuwać roślinność ze skał?
Zarastanie odsłonięć skalnych stopniowo zasłania i niszczy to, co stanowi o wyjątkowości tego miejsca. Rezerwat utworzono właśnie dla ochrony form geologicznych. W odsłoniętych skałach można znaleźć skamieniałości gąbek i amonitów – świadectwo historii sięgającej milionów lat. Ich zachowanie wymaga nie tylko ochrony prawnej, ale także regularnych działań w terenie.
Ochrona czynna – co to takiego?
Akcja w Bonarce to przykład ochrony czynnej, czyli zaplanowanych działań, które mają utrzymać cenne siedliska, gatunki lub elementy przyrody we właściwym stanie. Samo objęcie terenu ochroną nie zawsze wystarcza. W przypadku Bonarki konieczne jest m.in. regularne odsłanianie skarp z wychodniami margli oraz ograniczanie roślinności zagrażającej strukturom geologicznym. ZZM jako zarządzający terenem współpracuje w tym zakresie z RDOŚ w Krakowie. Prowadzone są także działania związane z usuwaniem gatunków inwazyjnych, pielęgnacją terenów trawiastych oraz charakterystycznego żywopłotu głogowego.
Ochrona czynna jest ważna również w innych cennych przyrodniczo miejscach Krakowa. Obejmuje ochronę płazów i ich siedlisk, utrzymywanie warunków dla rodzimych gatunków czy ograniczanie ekspansji roślinności zaburzającej cenne siedliska. Przykładem ochrony krajobrazu są działania prowadzone wspólnie ze środowiskiem alpinistycznym – w trudno dostępnych miejscach alpiniści pomagają oczyszczać ściany skalne z roślinności i innych elementów, które zasłaniają walory krajobrazowe i geologiczne. Prace te odbywają się pod nadzorem przyrodników ZZM.
Wspólna odpowiedzialność za przyrodę
Akcja w Bonarce pokazuje, że ochrona przyrody może być wspólnym działaniem instytucji, specjalistów i mieszkańców. Każdy z uczestników wnosił swoje doświadczenie i zaangażowanie, a efektem była realna pomoc w zachowaniu wyjątkowych walorów rezerwatu. Bonarka to miejsce, w którym historia Ziemi jest zapisana w skałach. Dbanie o ich zachowanie nie polega wyłącznie na ograniczaniu ingerencji człowieka – czasem oznacza również świadome i precyzyjne działanie tam, gdzie jest ono potrzebne. Dzięki temu cenne elementy przyrody i dziedzictwa geologicznego mogą pozostać częścią Krakowa także dla kolejnych pokoleń.
Źródło: Kraków – Klimat
Fot. krakow.pl
