Krakowskie cmentarze pod opieką konserwatorów
Zabytkowe nekropolie Krakowa to nie tylko miejsca pamięci, ale również obiekty wymagające stałej troski konserwatorskiej. Zarząd Cmentarzy Komunalnych w Krakowie co roku prowadzi intensywne prace renowacyjne przy pomnikach nagrobnych, grobowcach, kaplicach oraz murach cmentarnych. W 2026 roku na Cmentarzu Rakowickim i Podgórskim Nowym odnowiono łącznie 31 pomników nagrobnych, a koszt tych prac wyniósł ponad 1,1 mln zł.
Rakowice: 16 pomników i 40 w planach
Na Cmentarzu Rakowickim, który jest prawdziwą galerią sztuki nagrobnej, w 2026 roku zakończono renowację 16 pomników. Wśród odnowionych obiektów znalazły się m.in. nagrobki księdza Aleksandra Ważyńskiego, Stanisława Matkowskiego, rodziny Koszarskich, Macieja Krupińskiego, rodziny Hanowiczów, Marii Tomaszewskiej, Rozalii Cholewy, rodziny Hanytkiewicz, Anny i Piotra Lewickich oraz neogotycki pomnik rodziny Bnińskich. Prace przy tych obiektach kosztowały 571 271 zł, z czego 273 834 zł pochodziło z Narodowego Funduszu Rewaloryzacji Zabytków Krakowa, a 297 437 zł z budżetu miasta. To część większego zadania rozłożonego na lata 2025–2027, które obejmuje odnowę 40 pomników za łączną kwotę ponad 1,5 mln zł.
Do końca listopada potrwają jeszcze prace przy sześciu zabytkowych grobowcach, m.in. rodziny Dutkiewiczów, Remerów i Bartkiewiczów. Ich koszt to ponad 448 tys. zł, a dodatkowo 30 tys. zł dołożyły dzielnice: Grzegórzki, Prądnik Czerwony, Prądnik Biały i Zwierzyniec.
Podgórze: renowacja trzech nagrobków
Na Cmentarzu Podgórskim Nowym przy ulicy Wapiennej 13 odnowiono trzy pomniki nagrobne: rodziny Krokosz, Leonarda Christoffa, Józefa Rocha i Franciszki Christ oraz Teofili i Jana Królikowskich i Heleny Hofmann. Koszt tych prac wyniósł około 93,5 tys. zł, z czego 53 200 zł pokrył NFRZK, a 40 280 zł miasto.
Groby wojenne i alejki
Kraków dba również o mogiły wojenne. Dzięki dofinansowaniu z Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w wysokości 130 tys. zł prowadzona jest renowacja mogił zbiorowych oraz modernizacja alejek na Kwaterze Poległych z I wojny światowej na Cmentarzu Rakowickim. Całkowita wartość prac to 306 769,20 zł. Z kolei na Cmentarzu Podgórskim Nowym trwają prace konserwatorskie przy pomniku żołnierzy Legionów Polskich, na które miasto otrzymało 20 tys. zł dotacji z budżetu województwa małopolskiego w ramach konkursu „Małopolska Pamięta”.
Stary Cmentarz Podgórski i mur wschodni
Dobiegają końca dwa duże projekty. Rewaloryzacja Starego Cmentarza Podgórskiego, prowadzona w latach 2023–2026, pochłonęła łącznie 5,35 mln zł, z czego prawie 75 proc. sfinansował NFRZK. W 2026 roku wykonano prace o wartości 1,05 mln zł. Z kolei restauracja muru wschodniego Cmentarza Rakowickiego, rozpoczęta w 2024 roku, kosztowała dotąd prawie 3,3 mln zł, z czego 40 proc. pochodziło ze Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa.
Kaplica w Kobierzynie do remontu
Największym wyzwaniem na najbliższe lata będzie przywrócenie do użytku kaplicy cmentarnej w Kobierzynie przy ulicy Czerwone Maki. Budynek od lat nie jest używany, a jego kompleksowy remont ma potrwać w latach 2027–2028. W tym roku rozpoczną się prace przy przyłączu kanalizacji deszczowej, które pochłoną prawie 291 tys. zł (99 289,54 zł z NFRZK). Całkowity koszt inwestycji szacuje się na około 2 mln zł. Zarząd Cmentarzy Komunalnych stara się o kolejne środki na dokumentację projektową.
Jak podkreślają konserwatorzy, dbałość o zabytkowe nekropolie to nie tylko obowiązek, ale też inwestycja w tożsamość miasta. Kraków wydaje na ten cel miliony złotych, łącząc środki własne z funduszami zewnętrznymi, aby zachować dla przyszłych pokoleń świadectwo historii.
Źródło: Kraków – Nasze Miasto
Fot. krakow.pl
